Ομόφωνα ενέκρινε η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, με έδρα το Τομπρούκ και πολιτικό κέντρο δράσης στην ανατολική χώρα, το μνημόνιο Τουρκίας – Λιβύης για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, στην Ανατολική Μεσόγειο. Η απόφαση ανακοινώθηκε από το λιβυκό κοινοβούλιο και προκάλεσε την αντίδραση της Ελλάδας, ενώ η Τουρκία χαιρέτισε την εξέλιξη.
Το μνημόνιο είχε υπογραφεί τον Νοέμβριο του 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της τότε Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης, με επικεφαλής τον Φαγέζ αλ Σάρατζ, η οποία είχε την έδρα της στην Τρίπολη. Η συμφωνία καθορίζει τα όρια των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας των δύο χωρών στην Ανατολική Μεσόγειο. Η σημερινή ψηφοφορία αποτελεί αλλαγή της προηγούμενης στάσης του κοινοβουλίου της ανατολικής Λιβύης, το οποίο είχε απορρίψει τη συμφωνία το 2020.
Ανάκληση των αποφάσεων του 2020
Παράλληλα με την έγκριση του μνημονίου, η Βουλή των Αντιπροσώπων ανακάλεσε ομόφωνα δύο αποφάσεις που είχε λάβει το 2020. Η πρώτη, με αριθμό 1, αφορούσε στην απόρριψη της επικύρωσης των μνημονίων που είχαν υπογραφεί μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας. Η δεύτερη, με αριθμό 6, προέβλεπε τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Άγκυρα.
Η εξέλιξη αυτή ανατρέπει την προηγούμενη κοινοβουλευτική στάση, απέναντι στην Τουρκία. Τα τελευταία χρόνια, οι σχέσεις της Άγκυρας με την ανατολική Λιβύη έχουν βελτιωθεί, παρά την προηγούμενη υποστήριξη της Τουρκίας προς τις αρχές της Τρίπολης και τη στρατιωτική αντιπαράθεση με τις δυνάμεις του Χαλίφα Χαφτάρ.
Η αντίδραση της Ελλάδας
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε την απόφαση της λιβυκής Βουλής. Σε ανακοίνωσή του υποστήριξε, ότι η έγκριση δε μεταβάλλει το χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο χαρακτηρίζει παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο, καθώς, κατά την ελληνική θέση, αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει κυριαρχικά δικαιώματα κρατών της περιοχής.
Το ΥΠΕΞ υποστήριξε επίσης ότι η Τουρκία και η Λιβύη δε διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για την οριοθέτηση που προβλέπει το μνημόνιο. Επισήμανε ακόμη, ότι η συμφωνία παραγνωρίζει τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών, σε θαλάσσιες ζώνες.
Η Αθήνα κάλεσε τη λιβυκή πλευρά να απέχει από ενέργειες που σύμφωνα με την ανακοίνωση, αντίκεινται στο διεθνές δίκαιο και υπονομεύουν τη σταθερότητα, στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι έχει ενημερώσει τους εταίρους και τους συμμάχους της και ότι θα λάβει τα κατάλληλα μέτρα για τη διαφύλαξη των κυριαρχικών δικαιωμάτων της.
Η θέση της Τουρκίας και το περιφερειακό πλαίσιο
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών χαιρέτισε την απόφαση της λιβυκής Βουλής. Σε ανακοίνωσή του ανέφερε ότι το μνημόνιο, το οποίο βρίσκεται σε ισχύ από το 2019, διασφαλίζει τα αμοιβαία δικαιώματα και συμφέροντα των δύο χωρών, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις αρχές της επιείκειας.
Η συμφωνία αποτελεί αντικείμενο διαφωνίας στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς η Ελλάδα, η Αίγυπτος και η Κυπριακή Δημοκρατία αντιτίθενται σε αυτήν, θεωρώντας ότι επηρεάζει τις δικές τους θαλάσσιες διεκδικήσεις. Το 2020, η Ελλάδα και η Αίγυπτος υπέγραψαν συμφωνία μερικής οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης στην Ανατολική Μεσόγειο, την οποία η Τουρκία απορρίπτει.
Όπως είναι λογικό, η σημερινή απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων προστίθεται στις εξελίξεις γύρω από τις σχέσεις Τουρκίας και Λιβύης και στη συνεχιζόμενη διαφωνία για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στην περιοχή.
Ηλεκτρονική Εφημερίδα
