Με την επαναβεβαίωση της δέσμευσης των 32 συμμάχων στην αρχή της συλλογικής άμυνας, τη συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία και την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της Συμμαχίας ολοκληρώθηκε στην Άγκυρα, η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ.
Παρά τις εντάσεις που είχαν προηγηθεί, κυρίως λόγω των παρεμβάσεων του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, το τελικό μήνυμα που επιχείρησαν να εκπέμψουν οι ηγέτες ήταν εκείνο της ενότητας απέναντι στις προκλήσεις που δημιουργούν ο πόλεμος στην Ουκρανία, η αστάθεια στη Μέση Ανατολή και η ανάγκη ενίσχυσης της αποτρεπτικής ισχύος, της Συμμαχίας.
Στο κοινό ανακοινωθέν, οι ηγέτες επανέλαβαν την «σιδηρά δέσμευσή» τους στο Άρθρο 5 της Συνθήκης της Ουάσιγκτον, σύμφωνα με το οποίο επίθεση εναντίον ενός συμμάχου θεωρείται επίθεση, εναντίον όλων. Παράλληλα, επιβεβαίωσαν, ότι η Ρωσία εξακολουθεί να αποτελεί τη σημαντικότερη απειλή για την ευρωατλαντική ασφάλεια και δεσμεύθηκαν, να συνεχίσουν τη στρατιωτική και οικονομική υποστήριξη προς την Ουκρανία, ενώ έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στην αύξηση της παραγωγής αμυντικού υλικού και στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής, αμυντικής βιομηχανίας.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, τα F-35 του Ερντογάν “στον αέρα” και η Μελόνι
Ο Ντόναλντ Τραμπ βρέθηκε στο επίκεντρο, των εργασιών της Συνόδου. Πριν ακόμη φτάσει στην Άγκυρα, είχε επαναφέρει τις επικρίσεις του προς ευρωπαϊκές χώρες για τις αμυντικές δαπάνες, ενώ κατά τη διάρκεια της Συνόδου δεν έκρυψε τη δυσαρέσκειά του απέναντι στην Ισπανία και επανέφερε τις γνωστές του θέσεις για τη Γροιλανδία. Πως θα έπρεπε δηλαδή να ανήκει στις ΗΠΑ και όχι στη Δανία. Ωστόσο, μετά το τέλος των εργασιών εμφανίστηκε πιο συμφιλιωτικός, δηλώνοντας, ότι στη Σύνοδο διαπίστωσε «πολλή αγάπη» και «τεράστια ενότητα» μεταξύ των συμμάχων, επαναλαμβάνοντας τη στήριξή του στη Συμμαχία και την αρχή, της συλλογικής άμυνας.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον είχε η συνάντηση του Αμερικανού προέδρου με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ο Τραμπ ανακοίνωσε, ότι προτίθεται να προχωρήσει στην άρση των κυρώσεων CAATSA που είχαν επιβληθεί στην Τουρκία μετά την αγορά των ρωσικών S-400 και γνωστοποίησε, ότι η κυβέρνησή του εξετάζει εκ νέου το ενδεχόμενο πώλησης ή επανένταξης της Άγκυρας στο πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35. Όπως επισήμανε, η τελική απόφαση θα πρέπει να περάσει και από το αμερικανικό Κογκρέσο, όπου εξακολουθούν να υπάρχουν, ισχυρές επιφυλάξεις. Οι δηλώσεις αυτές αποτέλεσαν ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της Συνόδου, καθώς επηρεάζουν άμεσα τις ισορροπίες, στην Ανατολική Μεσόγειο.
Από την πλευρά του, ο Τούρκος πρόεδρος αξιοποίησε τον ρόλο της χώρας του ως οικοδέσποινας για να ζητήσει την άρση των περιορισμών που αντιμετωπίζει η τουρκική αμυντική βιομηχανία, υποστηρίζοντας, ότι τέτοιου είδους αποκλεισμοί δε συνάδουν με την αρχή, της συμμαχικής αλληλεγγύης. Παράλληλα ανακοίνωσε, ότι η Τουρκία θα κινηθεί προς την επίτευξη του στόχου για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ έως το 2030, ενώ χαιρέτισε τις εξελίξεις στις συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες, για τα F-35.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, επιχείρησε καθ’ όλη τη διάρκεια της Συνόδου να κρατήσει χαμηλούς τόνους απέναντι στις δημόσιες διαφωνίες, που εκδηλώθηκαν. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών υποστήριξε, ότι οι έντονες συζητήσεις μεταξύ των συμμάχων αποτελούν στοιχείο της δημοκρατικής λειτουργίας της Συμμαχίας και υπογράμμισε, ότι το τελικό αποτέλεσμα ήταν η διατήρηση της συνοχής και η λήψη αποφάσεων για την περαιτέρω ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος, του ΝΑΤΟ.
Ιδιαίτερη προσοχή συγκέντρωσε και η παρουσία της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι. Οι σχέσεις της με τον Ντόναλντ Τραμπ είχαν βρεθεί στο προσκήνιο τις προηγούμενες εβδομάδες, ωστόσο η ίδια απέφυγε, οποιαδήποτε δημόσια αντιπαράθεση στην Άγκυρα. Ερωτηθείσα σχετικά δήλωσε, ότι δε μετανιώνει για την προσπάθεια οικοδόμησης στενών σχέσεων με τον Αμερικανό πρόεδρο, τονίζοντας, ότι προτεραιότητα της Ιταλίας παραμένει η διατήρηση της ενότητας της Δύσης και η αποτελεσματική λειτουργία της Συμμαχίας. Πάντως, σε δήλωσή του ο Τραμπ την αποκάλεσε “καλό άνθρωπο”, που όμως έκανε λάθος, να μην παραμείνει πιστός σύμμαχος των ΗΠΑ. Το προσωρινό φινάλε του μεταξύ τους σίριαλ είναι, η συνέχιση των ψυχρών σχέσεων.
Οι δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη
Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ανέφερε, ότι μια συμμαχία «θα πρέπει να βασίζεται στις θεμελιώδεις αρχές καλής γειτονίας», ενώ δε θέλησε να σχολιάσει τις δηλώσεις Τραμπ – Ερντογάν.
«Ειδικά όταν η χώρα μου απειλείται με πόλεμο από την Τουρκία αν ασκήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα, πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι όλες οι ευαισθησίες όλων των μελών λαμβάνονται υπόψη», τόνισε.
Ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε τη στήριξή του στην ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία όχι με την έννοια του ανταγωνισμού του ΝΑΤΟ, αλλά με τη διάσταση ενός ισχυρού ευρωπαϊκού πυλώνα, που θα ενισχύσει τη συμμαχία.
Τόνισε, ότι στη Χάγη πέρσι ελήφθησαν σημαντικές αποφάσεις σχετικά με τα ορόσημα, που θα τεθούν για τις αμυντικές δαπάνες και εξέφρασε την ικανοποίησή του, γιατί η Ελλάδα ήδη έχει πετύχει το στόχο του 3,5% του ΑΕΠ στις αμυντικές δαπάνες και υλοποιεί ένα πρόγραμμα 25 δισ. ευρώ εκσυγχρονισμού, των δυνάμεών της.
Τα τουρκικά ΜΜΕ δεν είδαν με ενθουσιασμό τις δηλώσεις του κ. Μητσοτάκη, χαρακτηρίζοντάς τες, αλαζονικές.
Εμανουέλ Μακρόν, Ζελένσκι και πόλεμος στην Ουκρανία
Από τη δική του πλευρά, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν που έκλεψε τις εντυπώσεις με τα μαύρα του γυαλιά και το τζόκινγκ στους δρόμους της Άγκυρας υποστήριξε, ότι η Ευρώπη έχει ήδη αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές της δυνατότητες και πρέπει, να συνεχίσει να επενδύει στην κοινή άμυνα και στη βιομηχανική της βάση, χωρίς αυτό να αποδυναμώνει τον διατλαντικό δεσμό. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες, οι οποίοι έκαναν λόγο για την ανάγκη μεγαλύτερης ευρωπαϊκής συνεισφοράς, στην ασφάλεια της Συμμαχίας.
Στο περιθώριο της Συνόδου πραγματοποιήθηκε και συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε, ότι οι ΗΠΑ θα χορηγήσουν άδεια, ώστε τα αντιαεροπορικά συστήματα Patriot να μπορούν, να κατασκευάζονται για λογαριασμό της Ουκρανίας, χαρακτηρίζοντας σημαντική την ουκρανική αμυντική βιομηχανία και διαβεβαιώνοντας, ότι η υποστήριξη προς το Κίεβο, θα συνεχιστεί.
Η Σύνοδος της Άγκυρας ολοκληρώθηκε χωρίς τις μεγάλες ρήξεις που πολλοί προέβλεπαν, πριν από την έναρξή της. Οι δημόσιες διαφωνίες δεν έλειψαν, όμως το τελικό ανακοινωθέν επιβεβαίωσε τη βούληση των συμμάχων να διατηρήσουν ενιαία στάση, απέναντι στις σύγχρονες απειλές, δίνοντας παράλληλα ιδιαίτερο βάρος στην αύξηση των αμυντικών δαπανών, στην ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και στη συνέχιση της στήριξης, προς την Ουκρανία.
Ηλεκτρονική Εφημερίδα
