Μια σειρά φωτογραφιών -συγεκριμένα 12- που φέρεται να απεικονίζουν τις τελευταίες στιγμές των 200 πολιτικών κρατουμένων πριν από την εκτέλεσή τους από τις ναζιστικές δυνάμεις κατοχής την 1η Μαΐου 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, ήρθαν πρόσφατα στο φως της δημοσιότητας, 82 σχεδόν χρόνια μετά, το ιστορικό γεγονός.
Μέχρι σήμερα δεν υπήρχαν γνωστά φωτογραφικά τεκμήρια από αυτή την εκτέλεση, γεγονός που καθιστά την υπόθεση ιδιαίτερα σημαντική για την ιστορική τεκμηρίωση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελλάδα και ειδικότερα, την περίοδο της γερμανικής Κατοχής.
Το φωτογραφικό υλικό εμφανίστηκε αρχικά σε δημοπρασία στην πλατφόρμα eBay, από πωλητή με έδρα το Βέλγιο, ο οποίος υποστήριζε ότι, οι εικόνες προέρχονται από ιδιωτική συλλογή Γερμανού αξιωματικού που υπηρετούσε στην περιοχή της Μαλακάσας, κατά την κατοχή. Η δημοπρασία, ωστόσο, διακόπηκε άμεσα μετά το ξέσπασμα της πολιτικής και κοινωνικής αντίδρασης στην Ελλάδα.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση της γνησιότητας του υλικού από αρμόδιο ελληνικό ή διεθνή φορέα. Παρ’ όλα αυτά, σε φωτογραφία που δημοσιεύτηκε, έχουν ταυτοποιηθεί τουλάχιστον δύο άτομα, με το ΚΚΕ να αναδεικνύει πρώτο, το συγκεκριμένο γεγονός.
Η εμφάνιση των φωτογραφιών προκάλεσε έντονη συγκίνηση, πολιτικές αντιδράσεις και δημόσιο διάλογο. Σε ανακοίνωσή του, το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας χαρακτήρισε τα ντοκουμέντα ανεκτίμητης, ιστορικής σημασίας, σημειώνοντας ότι, αν επιβεβαιωθούν ως αυθεντικά, πρόκειται για το μοναδικό φωτογραφικό αρχείο που αποτυπώνει τον ηρωισμό των 200, πριν από το θάνατό τους.
Παράλληλα, οργανώσεις της ΚΝΕ έχουν προγραμματίσει συγκέντρωση-πορεία στις 18 Φεβρουαρίου, με αίτημα τα ντοκουμέντα να «επιστρέψουν σπίτι τους» και να ενταχθούν, στην ιστορική μνήμη.
Σε πολιτικό πεδίο, σύσσωμη η αντιπολίτευση εξέφρασε κοινές θέσεις για την ανάγκη κρατικής παρέμβασης και προστασίας του υλικού. Ο εκπρόσωπος τύπου του ΠΑΣΟΚ τόνισε ότι, το Υπουργείο Πολιτισμού θα πρέπει να συγκροτήσει επιτροπή, για την αξιολόγηση της αυθεντικότητας και, εφόσον αυτή επιβεβαιωθεί, να προχωρήσει στην επίσημη απόκτηση των φωτογραφιών. Ο ΣΥΡΙΖΑ υπογράμμισε ότι, τέτοια τεκμήρια δεν πρέπει να αποτελούν αντικείμενο εμπορίου, αλλά να ενταχθούν στην πολιτιστική κληρονομιά της χώρας. Παράλληλα, ο τέως πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας απέστειλε επιστολή στον πρόεδρο της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη, ζητώντας να περιέλθουν στην ιδιοκτησία, του Ελληνικού Κοινοβουλίου.
Από πλευράς κυβέρνησης, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε ότι, το Υπουργείο Πολιτισμού έχει δρομολογήσει τις διαδικασίες για την απόκτηση των φωτογραφιών, εφόσον επιβεβαιωθεί η αυθεντικότητά τους από ειδικούς.
Πιο συγκεκριμένα, όπως αναφέρει το ΥΠΠΟ, την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων θα εξετάσει το θέμα ”Χαρακτηρισμός ή μη φωτογραφικών τεκμηρίων της εκτέλεσης των 200 πατριωτών στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944”.
Η ολοκλήρωση του χαρακτηρισμού της συλλογής ως μνημείου αποτελεί το θεμέλιο για τη διεκδίκησή της, από το ελληνικό κράτος. Εμπειρογνώμονες – στελέχη του ΥΠΠΟ έχουν ήδη έλθει σε επαφή με τον συλλέκτη. Τις επόμενες μέρες θα τον επισκεφθούν στην έδρα του, στη Γάνδη του Βελγίου, προκειμένου να αποτιμήσουν την αυθεντικότητα και τη νομιμότητα της προέλευσης, καθώς και τη σημασία και την αξία της συλλογής. Εάν η αυθεντικότητα και η νόμιμη προέλευση της συλλογής τεκμηριώνονται, το Υπουργείο Πολιτισμού θα οριστικοποιήσει άμεσα διά της κατάλληλης νομικής οδού τα μέτρα για την απόκτησή της.
Ηλεκτρονική Εφημερίδα
