Σε τεντωμένο σχοινί ακροβατούν οι σχέσεις μεταξύ Ευρώπης με ΗΠΑ, καθώς η αντιπαράθεση μεταξύ του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων σχετικά με το μέλλον της Γροιλανδίας.
Το θέμα έχει μετεξελιχθεί σε σημαντικό διπλωματικό, κρίσιμο σημείο πολιτικής σύγκρουσης, εμπορίου και στρατηγικών ισορροπιών στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι εντάσεις επανήλθαν στην επιφάνεια με ιδιαίτερο τρόπο, όταν ο Τραμπ ανήρτησε στα social media εικόνες, που δημιουργήθηκαν με τεχνητή νοημοσύνη.
Στη μία απεικονίζεται ο ίδιος να υψώνει την αμερικανική σημαία στη Γροιλανδία με λεζάντα που την παρουσιάζει ως «αμερικανικό έδαφος από το 2026» και στην άλλη, Ευρωπαίοι ηγέτες να κοιτούν χάρτες όπου περιλαμβάνονται υπό αμερικανική κυριαρχία τόσο η Γροιλανδία, όσο και ο Καναδάς και η Βενεζουέλα. Οι εικόνες αυτές έχουν κοινοποιηθεί ως μέρος της ρητορικής του για επέκταση της αμερικανικής επιρροής, στην Αρκτική.
Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι, η απόκτηση της Γροιλανδίας είναι “επιτακτικής σημασίας για την εθνική και παγκόσμια ασφάλεια”, ισχυριζόμενος ότι, η Δανία δεν μπορεί να την προστατεύσει και ότι η περιοχή πρέπει να παραμείνει έξω από τη στρατηγική επιρροή της Ρωσίας ή της Κίνας. Σύμφωνα με δηλώσεις του, το θέμα θα συζητηθεί στο επικείμενο World Economic Forum στο Νταβός της Ελβετίας, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να συνοδεύεται από μια μεγάλη αντιπροσωπεία και θα επαναφέρει το ζήτημα στις διεθνείς συζητήσεις.
Οι δημοσιοποιημένες εικόνες και οι δηλώσεις του Τραμπ έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν κατηγόρησε τον Τραμπ για “νέο αποικισμό”, ζητώντας σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και στην κυριαρχία της Δανίας, την οποία η Κοπεγχάγη έχει επανειλημμένα, υπερασπιστεί.
Στο Νταβός, κορυφαίοι Ευρωπαίοι ηγέτες ετοιμάζονται για συγκρούσεις με την αμερικανική πλευρά για το ζήτημα της Γροιλανδίας, ενώ ορισμένες κυβερνήσεις εξετάζουν αντανακλαστικά μέτρα, όπως η επιβολή δασμών δισεκατομμυρίων ευρώ εναντίον αμερικανικών προϊόντων, σε περίπτωση που οι ΗΠΑ αυξήσουν τους δασμούς τους ή συνεχίσουν να πιέζουν για κυριαρχία πάνω στην περιοχή.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μιλήσει για πιθανό «εμπορικό “bazooka”», δηλαδή επιθετικά αντίποινα σε περίπτωση που οι απειλές του Τραμπ οδηγήσουν σε διαμάχη. Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι, η ΕΕ θα είναι «ασυμβίβαστη» απέναντι σε μονομερείς ενέργειες που παραβιάζουν τις συμμαχικές σχέσεις.
Διπλωματική ένταση και στρατηγικές επιπτώσεις
Στο ΝΑΤΟ, η κρίση αυτή εγείρει ανησυχίες για τη συνοχή της συμμαχίας. Η πιθανότητα στρατιωτικής εμπλοκής ή πιέσεων για αλλαγή εδαφικής κυριαρχίας εντός της σφαίρας του ΝΑΤΟ θεωρείται από πολλούς ως επικίνδυνο προηγούμενο, που θα μπορούσε να δοκιμάσει τις θεμελιώδεις αρχές του οργανισμού. Μέχρι στιγμής, η συμμαχία έχει κρατήσει σχετική σιωπή, προκαλώντας περαιτέρω ανησυχίες μεταξύ μελών της.
Αντίθετα, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, το θέμα της Γροιλανδίας έχει μετατραπεί σε κεντρικό σημείο της ατζέντας, υπερκαλύπτοντας ακόμα και τα παραδοσιακά θέματα οικονομίας και τεχνολογίας που συνήθως κυριαρχούν στο Νταβός. Οι αντιπαραθέσεις αναμένεται να είναι έντονες, καθώς οι ευρωπαϊκές ηγεσίες προσπαθούν να διαφυλάξουν το διεθνές δίκαιο και τους θεσμούς, ενώ η Ουάσιγκτον επιμένει στη δική της εκδοχή στρατηγικού συμφέροντος.
Ηλεκτρονική Εφημερίδα
