Ραγδαίες οι πολιτικές εξελίξεις στο Ισραήλ, μετά την επίσημη ανάθεση στον πρώην αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων και επικεφαλής του κόμματος Yashar, Γκάντι Άιζενκοτ, της εντολής σχηματισμού της επόμενης κυβέρνησης από τον πρόεδρο της χώρας, Ισαάκ Χέρτζογκ.
Η απόφαση ανακοινώθηκε στις 7 Νοεμβρίου και η επίσημη παράδοση της εντολής πραγματοποιήθηκε σήμερα Κυριακή, στην προεδρική κατοικία στην Ιερουσαλήμ. Πρόκειται για μια κρίσιμη πολιτική εξέλιξη, καθώς οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου δεν ανέδειξαν κοινοβουλευτική πλειοψηφία ικανή, να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Ο Άιζενκοτ, καλείται πλέον να διαμορφώσει μια κυβερνητική συμμαχία μέσα σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό κοινοβουλευτικό περιβάλλον, με τις διαπραγματεύσεις να αφορούν τόσο στα κόμματα της αντιπολίτευσης, όσο και σε πολιτικές δυνάμεις που μέχρι σήμερα βρίσκονταν κοντά, στον Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Η απόφαση του προέδρου και οι κοινοβουλευτικοί συσχετισμοί
Κατά τη διαδικασία διαβουλεύσεων με τις κοινοβουλευτικές παρατάξεις, 67 βουλευτές υπέδειξαν τον Γκάντι Άιζενκοτ ως το πρόσωπο που θα έπρεπε να λάβει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Αντίστοιχα, 46 βουλευτές υποστήριξαν τον απερχόμενο πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώ επτά βουλευτές δεν υπέδειξαν κανέναν υποψήφιο.
Η κατανομή αυτή αποτέλεσε τη βάση της απόφασης του Ισαάκ Χέρτζογκ να αναθέσει στον επικεφαλής του Yashar την πρώτη προσπάθεια, σχηματισμού κυβέρνησης. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των εκλογών, το κόμμα Λικούντ του Νετανιάχου εξασφάλισε 27 έδρες, ενώ το Yashar του Άιζενκοτ αναδείχθηκε δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα, με 21 έδρες.
Το μπλοκ των κομμάτων που συνδέονται με τον Νετανιάχου συγκέντρωσε 53 έδρες, ενώ οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης που επιδιώκουν την αντικατάστασή του εξασφάλισαν, 48 έδρες. Τα δύο αραβικά πολιτικά σχήματα συγκέντρωσαν συνολικά 19 έδρες, καταγράφοντας σημαντική κοινοβουλευτική παρουσία.
Κανένα από τα πολιτικά μπλοκ δε διαθέτει από μόνο του τις 61 έδρες που απαιτούνται για την εξασφάλιση κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας στην Κνεσέτ, η οποία αριθμεί 120 μέλη.
Οι 28 ημέρες και η δυνατότητα παράτασης
Με βάση τη βασική νομοθεσία του Ισραήλ, ο Άιζενκοτ διαθέτει αρχικά 28 ημέρες για να ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις και να παρουσιάσει νέα κυβέρνηση.
Εφόσον κριθεί αναγκαίο, ο πρόεδρος της χώρας έχει τη δυνατότητα να του παραχωρήσει επιπλέον 14 ημέρες. Ο ίδιος ο Άιζενκοτ δήλωσε κατά την παραλαβή της εντολής, ότι θα επιδιώξει το σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής έκτακτης ανάγκης, υπογραμμίζοντας, ότι η χώρα δεν έχει την πολυτέλεια να οδηγηθεί σε αλλεπάλληλες, εκλογικές αναμετρήσεις.
Ανέφερε επίσης, ότι θα απευθύνει επίσημη πρόσκληση για συνομιλίες σε όλους τους βουλευτές, τόσο σε επίπεδο κομμάτων, όσο και σε ατομικό επίπεδο.
Πάντως, αν ο Άιζενκοτ αποτύχει, ο πρόεδρος μπορεί να αναθέσει την εντολή σε άλλο μέλος της Κνεσέτ, με τον Νετανιάχου να αποτελεί το βασικό υποψήφιο για μια δεύτερη προσπάθεια.
Ο δεύτερος υποψήφιος θα έχει 28 ημέρες, χωρίς δυνατότητα παράτασης. Εάν αποτύχει και αυτή η διαδικασία, προβλέπεται πρόσθετη περίοδος 21 ημερών κατά την οποία τουλάχιστον 61 βουλευτές μπορούν να ζητήσουν από τον πρόεδρο, να αναθέσει την εντολή σε συγκεκριμένο πρόσωπο. Ο υποψήφιος αυτός θα έχει 14 ημέρες, για να σχηματίσει κυβέρνηση.
Εάν αποτύχουν και αυτές οι προσπάθειες, η Κνεσέτ οδηγείται σε διάλυση και προκηρύσσονται νέες εκλογές. Μέχρι την ανάληψη καθηκόντων από νέα κυβέρνηση, η υφιστάμενη κυβέρνηση παραμένει στη θέση της, με υπηρεσιακό χαρακτήρα.
Οι αραβικές παρατάξεις και ο ρόλος τους στις διαπραγματεύσεις
Καθοριστικό ρόλο στις επόμενες πολιτικές εξελίξεις αναμένεται να διαδραματίσουν τα δύο αραβικά κοινοβουλευτικά σχήματα, η Ra’am του Μανσούρ Αμπάς και η Κοινή Λίστα.
Και οι δύο παρατάξεις υποστήριξαν την ανάθεση της εντολής στον Άιζενκοτ, κατά τις διαβουλεύσεις με τον πρόεδρο Χέρτζογκ. Ωστόσο, η συγκεκριμένη υποστήριξη δε σημαίνει αυτομάτως, ότι έχουν συμφωνήσει να συμμετάσχουν στην κυβέρνηση.
Η Ra’am έχει εκφράσει διάθεση να στηρίξει έναν κυβερνητικό σχηματισμό που θα αντικαταστήσει τον Νετανιάχου, ενώ έχουν διατυπωθεί και προϋποθέσεις από την πλευρά του Άιζενκοτ, για ενδεχόμενη συνεργασία.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αναγνώριση του Ισραήλ ως εβραϊκού κράτους και ο χαρακτηρισμός της Χαμάς, ως τρομοκρατικής οργάνωσης.
Παράλληλα, η συνεργασία με τις αραβικές παρατάξεις συναντά αντιδράσεις, από τμήματα της αντιπολίτευσης. Ο επικεφαλής του κόμματος Yisrael Beiteinu, Αβιγκντόρ Λίμπερμαν, έχει απορρίψει το ενδεχόμενο συμμετοχής σε κυβέρνηση, που θα στηρίζεται από αραβικά κόμματα.
Το ζήτημα της στρατιωτικής θητείας και τα υπερορθόδοξα κόμματα
Ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια στις διαπραγματεύσεις αφορά, στη στρατιωτική θητεία των υπερορθόδοξων Εβραίων.
Ο Άιζενκοτ και οι πολιτικοί του σύμμαχοι έχουν θέσει ως βασική προτεραιότητα την καθιέρωση ισότιμης στρατιωτικής ή πολιτικής υπηρεσίας για όλους τους πολίτες, επιδιώκοντας τον περιορισμό των απαλλαγών που ισχύουν για τους υπερορθόδοξους σπουδαστές, θρησκευτικών σχολών.
Οι υπερορθόδοξες παρατάξεις αντιτίθενται σε μια τέτοια αλλαγή, καθώς θεωρούν, ότι η υποχρεωτική στράτευση απειλεί τη συνέχιση των θρησκευτικών σπουδών.
Το κόμμα United Torah Judaism, το οποίο επί σειρά ετών αποτελούσε βασικό κυβερνητικό εταίρο του Νετανιάχου, δεν υπέδειξε υποψήφιο πρωθυπουργό κατά τις διαβουλεύσεις με τον πρόεδρο της χώρας. Η στάση αυτή συνδέεται με τις διαφωνίες που έχουν ανακύψει στις σχέσεις του, με τον Νετανιάχου.
Παράλληλα, στελέχη της αντιπολίτευσης έχουν αρχίσει να αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων με υπερορθόδοξα κόμματα, γεγονός που δημιουργεί νέα δεδομένα, για το σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης.
Η επικείμενη συνάντηση Άιζενκοτ – Λίμπερμαν
Στο πλαίσιο των πρώτων διερευνητικών επαφών, ο Άιζενκοτ και ο Αβιγκντόρ Λίμπερμαν αναμένεται να συναντηθούν τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου. Η συνάντηση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Yisrael Beiteinu αποτελεί μέρος του αντιπολιτευτικού μπλοκ, αλλά διατηρεί σαφείς διαφωνίες με άλλες παρατάξεις, ως προς τη σύνθεση της κυβέρνησης και τη δυνατότητα συνεργασίας με τα αραβικά κόμματα.
Ο Λίμπερμαν έχει επίσης δηλώσει, ότι η διάθεσή του για συμβιβασμό στο ζήτημα της στρατιωτικής θητείας των υπερορθόδοξων δε σημαίνει εγκατάλειψη των βασικών πολιτικών του θέσεων. Οι επαφές των δύο πολιτικών αναμένεται να αποτελέσουν μία από τις πρώτες δοκιμασίες, για τη συγκρότηση ενιαίου, κυβερνητικού σχεδίου.
Η στάση του Νετανιάχου και το ενδεχόμενο κυβέρνησης εθνικής ενότητας
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου εξακολουθεί να διατηρεί την ηγεσία του Λικούντ και να αποτελεί κεντρικό παράγοντα στις πολιτικές εξελίξεις. Μετά τα εκλογικά αποτελέσματα, απηύθυνε έκκληση για σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας με τη συμμετοχή του Άιζενκοτ. Ωστόσο, δεν έχει διαμορφωθεί συμφωνία για τους όρους μιας τέτοιας συνεργασίας.
Ο Άιζενκοτ απηύθυνε πρόσκληση προς το Λικούντ και το κόμμα του Μπεζαλέλ Σμότριτς να συμμετάσχουν σε κυβέρνηση υπό τη δική του πρωθυπουργία, στη βάση των πολιτικών αρχών που έχει παρουσιάσει.
Η πρόταση αυτή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μετακινήσεων βουλευτών από το κυβερνητικό στρατόπεδο, προς ένα νέο κυβερνητικό σχηματισμό.
Ο Νετανιάχου, από την πλευρά του, έχει υποστηρίξει ότι μια κυβέρνηση που θα εξαρτάται από αραβικά κόμματα θα συνιστά πολιτική προδοσία. Έχει επίσης αμφισβητήσει τη νομιμότητα του εκλογικού αποτελέσματος, χωρίς να παρουσιάσει μέχρι στιγμής αποδεικτικά στοιχεία, που να τεκμηριώνουν ισχυρισμούς.
Παράλληλα, έχει ανακοινωθεί η επιλογή του Οφίρ Κατς για τη θέση του προέδρου της κοινοβουλευτικής ομάδας του Λικούντ, στη νέα Κνεσέτ.
Η έρευνα για πιθανή παρέμβαση στις εκλογές
Ένα ακόμη ζήτημα που απασχολεί το πολιτικό σύστημα του Ισραήλ, είναι οι έρευνες για ενδεχόμενες παρατυπίες κατά την εκλογική διαδικασία. Η υπηρεσία εσωτερικής ασφάλειας Shin Bet και άλλες αρμόδιες υπηρεσίες εξετάζουν καταγγελίες σύμφωνα με τις οποίες ενδέχεται, να υπήρξε διοχέτευση χρημάτων από ξένες χώρες προς την Κοινή Λίστα, μέσω συγκαλυμμένων δωρεών.
Παράλληλα, η αστυνομία διερευνά ξεχωριστές καταγγελίες για εξαγορά ψήφων, στην περιοχή του Νεγκέβ. Το Mossad έχει διαβιβάσει στη Shin Bet ευρήματα σχετικά με τις υποψίες ξένης παρέμβασης.
Η γενική εισαγγελέας του Ισραήλ, Γκάλι Μπαχαράβ-Μιάρα, δήλωσε στις 8 Νοεμβρίου, ότι μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν είχε προκύψει κανένα στοιχείο από τις έρευνες που να μπορεί, να επηρεάσει ουσιαστικά ή να ανατρέψει το συνολικό εκλογικό αποτέλεσμα.
Η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή έχει επίσης διαβεβαιώσει, ότι η εκλογική διαδικασία ήταν έγκυρη.
Ο Άιζενκοτ και τα ζητήματα ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής
Στο μεταξύ, στη Γάζα εξακολουθεί να ισχύει η εύθραυστη εκεχειρία που τέθηκε σε εφαρμογή τον Οκτώβριο του 2025, μετά από δύο χρόνια πολέμου που ακολούθησαν την επίθεση της Χαμάς, στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Παρά την εκεχειρία, συνεχίζονται οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά στόχων της Χαμάς, ενώ παραμένει άλυτο το ζήτημα της μελλοντικής διοίκησης της Λωρίδας της Γάζας.
Ο Άιζενκοτ έχει δεσμευτεί, ότι εφόσον αναλάβει την πρωθυπουργία, θα επιδιώξει τον τερματισμό της διακυβέρνησης της Γάζας από τη Χαμάς μέσα σε διάστημα 18 μηνών και την εξάλειψη της στρατιωτικής της πτέρυγας.
Στη Δυτική Όχθη, συνεχίζονται οι εντάσεις και τα περιστατικά βίας, ενώ ο Άιζενκοτ έχει τοποθετηθεί υπέρ της αντιμετώπισης της βίας εξτρεμιστών εποίκων. Στο βόρειο μέτωπο, η κατάσταση με τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο παραμένει ένα από τα βασικά, ζητήματα ασφαλείας.
Στο μέτωπο του Ιράν, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στις 8 Νοεμβρίου, ότι θεωρεί πολύ απίθανη μια νέα αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση, εφόσον σημειωθεί πρόοδος στις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη για το πυρηνικό της πρόγραμμα και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Παράλληλα, ανέφερε, ότι οι ΗΠΑ διατηρούν τη δυνατότητα στρατιωτικής επέμβασης, εάν κριθεί αναγκαίο.
Ο πρόεδρος Χέρτζογκ, κατά την παράδοση της εντολής στον Άιζενκοτ, αναφέρθηκε στις προκλήσεις που αφορούν στο Ιράν, την εφαρμογή του αμερικανικού σχεδίου των 20 σημείων για τη Γάζα και τις διαπραγματεύσεις για το μέλλον των σχέσεων με τον Λίβανο και τις υπόλοιπες χώρες της περιοχής.
Οι σχέσεις με τις ΗΠΑ
Οι σχέσεις του Ισραήλ με τους παραδοσιακούς διεθνείς συμμάχους του αποτελούν επίσης σημαντικό ζήτημα, για τη νέα πολιτική περίοδο.
Ο Άιζενκοτ έχει αναφερθεί σε σοβαρή διπλωματική κρίση και στην ανάγκη αποκατάστασης των σχέσεων με χώρες που αποτελούν στρατηγικούς συμμάχους του Ισραήλ.
Στις ΗΠΑ, οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 2026 οδήγησαν σε σημαντικές εκλογικές επιτυχίες των Δημοκρατικών, ενισχύοντας τις φωνές που ζητούν αναθεώρηση της αμερικανικής πολιτικής, απέναντι στο Ισραήλ.
Η μελλοντική σχέση της ισραηλινής κυβέρνησης με την Ουάσιγκτον, η στρατιωτική συνεργασία και η πολιτική για τη Γάζα και το Ιράν αναμένεται, να αποτελέσουν βασικά πεδία της εξωτερικής πολιτικής, της επόμενης κυβέρνησης.
Ηλεκτρονική Εφημερίδα
