Ανακοινώθηκε αιφνιδιαστικά η κατάπαυση του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, σηματοδοτώντας μία προσωρινή, αλλά κρίσιμη αποκλιμάκωση σε μία από τις πιο επικίνδυνες γεωπολιτικές κρίσεις, των τελευταίων ετών. Η εκεχειρία, διάρκειας δύο εβδομάδων, επετεύχθη έπειτα από έντονες παρασκηνιακές διαβουλεύσεις με τη μεσολάβηση τρίτων χωρών, όπως το Πακιστάν κι ενώ η περιοχή της Μέσης Ανατολής βρισκόταν κυριολεκτικά, στο χείλος γενικευμένης σύρραξης.
Η συμφωνία φέρεται να περιλαμβάνει ένα πλαίσιο ευρύτερων ανταλλαγμάτων, όπως ενδεχόμενη χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων προς την Τεχεράνη και αποδοχή, υπό όρους, του εγχώριου εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν. Ωστόσο, το περιεχόμενο της παραμένει ασαφές και “εύθραυστο”, ενώ Αμερικανοί πολιτικοί τονίζουν ότι, η αντιπαράθεση δεν έχει λήξει, απλώς έχει «παγώσει», με τον κίνδυνο επανέναρξης των εχθροπραξιών, να παραμένει υψηλός.
Παρά την ανακοίνωση της εκεχειρίας, η πραγματικότητα στο πεδίο αποδεικνύεται, πολύ πιο σύνθετη. Αναφορές από τον Περσικό Κόλπο έκαναν λόγο για νέες επιθέσεις που αποδίδονται στο Ιράν, ακόμη και μετά την εξαγγελία της συμφωνίας, δημιουργώντας σοβαρά ερωτήματα για το πότε –και αν– τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή η κατάπαυση του πυρός. Η ασάφεια αυτή υπονομεύει την αξιοπιστία της συμφωνίας και ενισχύει την ανησυχία για ενδεχόμενη κατάρρευσή της, πριν καν εδραιωθεί.
Ιδιαίτερα έντονες είναι οι αντιδράσεις στο Ισραήλ, το οποίο εμφανίζεται βαθιά επιφυλακτικό έως και αρνητικό, απέναντι στην εξέλιξη. Η ισραηλινή κυβέρνηση ξεκαθάρισε ότι, δε δεσμεύεται από τη συμφωνία όσον αφορά στο μέτωπο του Λιβάνου και τη σύγκρουση με τη Χεζμπολάχ, συνεχίζοντας μάλιστα σφοδρά πλήγματα στη Βηρυτό και άλλες περιοχές. Η στάση αυτή αποκαλύπτει μια έντονη απόκλιση στρατηγικών στόχων μεταξύ Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ, καθώς το Ισραήλ θεωρεί ότι, η εκεχειρία ενδέχεται να ενισχύσει το Ιράν και τους συμμάχους του στην περιοχή.
Στο εσωτερικό του Ισραήλ καταγράφεται επίσης πολιτική ένταση, με επικρίσεις τόσο προς την κυβέρνηση, όσο και προς την αμερικανική ηγεσία για την επιλογή της αποκλιμάκωσης. Μέρος της ισραηλινής κοινής γνώμης και πολιτικών κύκλων θεωρεί ότι, η συμφωνία συνιστά υποχώρηση απέναντι στην Τεχεράνη, ενώ εκφράζονται φόβοι πως, το Ιράν θα εκμεταλλευτεί το χρονικό «παράθυρο», για να ανασυνταχθεί στρατιωτικά.
Χαρακτηριστική ήταν και η αντίδραση του πρωθυπουργού της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος χαιρέτισε την ανακοίνωση κατάπαυσης του πυρός ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, αλλά επέκρινε την κυβέρνηση της Ουάσινγκτον, χωρίς να την κατονομάσει ρητώς, ότι, είναι αυτή που άρχισε τις εχθροπραξίες και δηλώνοντας ιδιαίτερα επιφυλακτικός, για τις πραγματικές της προθέσεις.
Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι, ο Βανς θα είναι επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας που στέλνουν οι ΗΠΑ στο Πακιστάν, για διαπραγματεύσεις με το Ιράν. Θα τον συνοδεύουν ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ. Ο πρώτος γύρος των διαπραγματεύσεων είναι προγραμματισμένος για το πρωί, του Μ. Σαββάτου. Ο Βανς ξεκαθάρισε πως, αν το Ιράν δεν τηρήσει τους όρους της συμφωνίας και δεν ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ, τότε η εκεχειρία θα καταρρεύσει. Το ιρανικό ναυτικό προειδοποίησε ότι, όποιο πλοίο περάσει από το σημείο χωρίς την άδεια της Τεχεράνης, θα καταστραφεί.
Πάντως, σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι, «η αποδοχή της εκεχειρίας από το Ιράν αποτελεί σαφή ένδειξη της υπευθυνότητας και της πραγματικής βούλησής του για επίλυση των συγκρούσεων μέσω της διπλωματικής οδού», όπως μεταδίδει το ISNA.
Ηλεκτρονική Εφημερίδα
