Αγία Σοφία: Επιβεβαιώθηκε το υπόγειο δίκτυο περίπου 9 χιλιομέτρων

Ένας από τους πιο διαδεδομένους μύθους γύρω από την Αγία Σοφία, επιβεβαιώθηκε σήμερα. Ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, παραδέχθηκε την ύπαρξη εκτεταμένου υπόγειου δικτύου από στοές, περάσματα, γκαλερί και σήραγγες κάτω από το εμβληματικό μνημείο της Κωνσταντινούπολης, αναφέροντας, ότι ορισμένα τμήματα φτάνουν σε συνολικό μήκος περίπου 9 χιλιομέτρων.

Η δήλωση αυτή έγινε στο Καχραμανμαράς, στο πλαίσιο ενημέρωσης δημοσιογράφων για τις εργασίες αποκατάστασης και συντήρησης που βρίσκονται σε εξέλιξη, στην Αγία Σοφία.

Μέρος του δικτύου παραμένει σήμερα απρόσιτο, καθώς σε αρκετά σημεία έχουν σημειωθεί καταρρεύσεις και υπάρχουν άλλα εμπόδια που δεν επιτρέπουν, την ασφαλή διέλευση. Οι εργασίες καθαρισμού και διερεύνησης συνεχίζονται, με στόχο την καταγραφή και την αποκατάσταση των προσβάσιμων τμημάτων.

Η ύπαρξη υπόγειων κατασκευών κάτω από την Αγία Σοφία δεν αποτελεί, πάντως, νέα ανακάλυψη. Οι αρχαιολογικές και τεχνικές έρευνες των τελευταίων ετών έχουν αποκαλύψει σειρά υπόγειων χώρων, στοών και σηράγγων που συνδέονται με τις διαφορετικές ιστορικές φάσεις του μνημείου.

Τον Φεβρουάριο του 2026, ο Ερσόι είχε ανακοινώσει τον εντοπισμό επτά σηράγγων ηλικίας περίπου 1.600 ετών, οι οποίες αποκαλύφθηκαν στο πλαίσιο των εργασιών αποκατάστασης.

Ένα άγνωστο μέχρι σήμερα τμήμα της ιστορίας της Αγίας Σοφίας

Η συστηματική διερεύνηση των υπογείων μπορεί να προσφέρει νέα στοιχεία για την ιστορία και τη λειτουργία του συγκροτήματος της Αγίας Σοφίας και της γύρω περιοχής.

Η Αγία Σοφία, που ολοκληρώθηκε το 537 μ.Χ. επί αυτοκράτορα Ιουστινιανού, υπήρξε για αιώνες ο σημαντικότερος ναός της Κωνσταντινούπολης και στη συνέχεια μετατράπηκε σε οθωμανικό τέμενος. Το 1935 λειτούργησε ως μουσείο και από το 2020 χρησιμοποιείται και πάλι ως τέμενος.

Οι υπόγειες κατασκευές αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου αρχαιολογικού στρώματος που έχει διαμορφωθεί γύρω από το μνημείο, μέσα σε περισσότερους από δεκαπέντε αιώνες. Η πλήρης χαρτογράφησή τους αναμένεται να επιτρέψει στους αρχαιολόγους και τους ειδικούς να προσδιορίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τη χρονολόγηση, τη λειτουργία και τη μεταξύ τους σύνδεση.

Εργασίες αποκατάστασης και πιθανό άνοιγμα στους επισκέπτες

Η έρευνα των σηράγγων πραγματοποιείται παράλληλα με το πρόγραμμα αποκατάστασης της Αγίας Σοφίας. Οι εργασίες περιλαμβάνουν παρεμβάσεις στον κύριο τρούλο, συντήρηση ψηφιδωτών και εργασίες στα επιμέρους αρχιτεκτονικά στοιχεία του μνημείου.

Ο Μεχμέτ Νουρί Ερσόι ανέφερε ότι, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών και αφού διασφαλιστεί η στατικότητα και η ασφάλεια των χώρων, θα εξεταστεί το ενδεχόμενο να ανοίξουν ορισμένα τμήματα του υπόγειου δικτύου, στο κοινό.

Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη ημερομηνία για την πρόσβαση των επισκεπτών, στις υπόγειες κατασκευές. Η προτεραιότητα είναι η ασφαλής διερεύνηση και η επιστημονική τεκμηρίωσή τους.