Με μια αισιόδοξη ανακοίνωση που ενδέχεται να μεταβάλει τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και να επηρεάσει άμεσα τις διεθνείς αγορές ενέργειας, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ γνωστοποίησε, την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης για τον τερματισμό του πολέμου, με βασικό διαμεσολαβητή, το Πακιστάν.
Η ανακοίνωση έγινε στις 14 Ιουνίου, ημέρα κατά την οποία ο Αμερικανός είχε γενέθλια συμπληρώνοντας 80 χρόνια ζωής, ενώ ακολούθησαν επιβεβαιώσεις από Αμερικανούς αξιωματούχους και τις χώρες που διαδραμάτισαν διαμεσολαβητικό ρόλο, στις διαπραγματεύσεις.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά έως τώρα, η συμφωνία προβλέπει την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, την παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες και την έναρξη ενός νέου κύκλου συνομιλιών, για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Αυτό που συμφωνήθηκε πάντως και από τις δύο πλευρές, είναι πως η Τεχεράνη δε θα επιδιώξει την κατασκευή ή απόκτηση πυρηνικών όπλων. Η εξέλιξη έγινε δεκτή με άμεσες αντιδράσεις στις διεθνείς αγορές, καθώς οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν σημαντικά μετά την ανακοίνωση, ότι αποκαθίσταται η ναυσιπλοΐα στο σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη.
Η σημασία των Στενών του Ορμούζ υπερβαίνει κατά πολύ τα γεωγραφικά όρια της περιοχής. Από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου, γεγονός που μετατρέπει κάθε κρίση στην περιοχή σε παγκόσμιο οικονομικό γεγονός. Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, η ναυσιπλοΐα περιορίστηκε σημαντικά, προκαλώντας αναταράξεις στις αγορές ενέργειας, αύξηση ασφαλίστρων και φόβους για νέες ελλείψεις στις διεθνείς προμήθειες. Η ανακοίνωση για σταδιακή αποκατάσταση της κυκλοφορίας θεωρήθηκε από αναλυτές το πιο άμεσο και απτό αποτέλεσμα της συμφωνίας.
Παρά τη θετική εικόνα που επιχειρούν να παρουσιάσουν οι εμπλεκόμενες πλευρές, το πλέον κρίσιμο ζήτημα παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Το κείμενο της συμφωνίας που έχει ανακοινωθεί μέχρι στιγμής δεν επιλύει οριστικά το θέμα, αλλά μεταφέρει τις αποφάσεις, σε νέο κύκλο διαπραγματεύσεων. Η Ουάσιγκτον επιμένει, ότι δεν πρόκειται, να αποδεχθεί οποιαδήποτε εξέλιξη, που θα μπορούσε να οδηγήσει την Τεχεράνη στην απόκτηση πυρηνικού όπλου, ενώ η ιρανική πλευρά συνδέει οποιαδήποτε περαιτέρω δέσμευση με την άρση κυρώσεων και την οικονομική ομαλοποίηση των σχέσεών της με τη Δύση.
Ο Τζέι Ντι Βανς ανακοίνωσε, πως οι ΗΠΑ αναμένουν, ότι τα Στενά του Ορμούζ θα είναι ανοικτά μακροπρόθεσμα χωρίς την επιβολή διοδίων, ενώ τόνισε, πως ο Iρανός υπουργός Εξωτερικών και ο πρόεδρος της ιρανικής βουλής θα εκπροσωπήσουν το Ιράν στην υπογραφή του μνημονίου κατανόησης την Παρασκευή στην Ελβετία και ότι πολλές λεπτομέρειες της συμφωνίας, πρέπει ακόμη να διευθετηθούν.
Παράλληλα, το ιρανικό ΥΠΕΞ ανακοίνωσε, ότι το Ιράν θα χρεώνει μάλλον τέλη ναυτιλιακών υπηρεσιών στα πλοία που θα διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ παρά διόδια, στο πλαίσιο της συμφωνίας-πλαισίου που συνομολογήθηκε από τις ΗΠΑ. Να σημειωθεί, πως ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών παρουσιάστηκε καχύποπτος σε δήλωσή του για τη συμφωνία, αναφέροντας, πως δεν υπάρχει εμπιστοσύνη σε ΗΠΑ και Ισραήλ.
Από την πλευρά του ο Νετανιάχου δεσμεύτηκε, ότι το Ιράν δε θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ενώ μιλώντας σε δημοσιογράφους ανέφερε, ότι δεν έχει κάνει λάθος και πως, έχουμε καθορίσει τον στόχο μας, που είναι η εξάλειψη της υπαρξιακής πυρηνικής απειλής, από το Ιράν».
«Θα κάνουμε ό,τι χρειαστεί για να τους εμποδίσουμε να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα».
Για τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν ξεκαθάρισε, ότι «ανέλαβε τον έλεγχο κεντρικών περιοχών» στο Λίβανο από τις οποίες, όπως ισχυρίστηκε, η Χεζμπολάχ απείλησε τη χώρα του.
«Θα παραμείνουμε στις ζώνες ασφαλείας ό,τι και να χρειαστεί», δήλωσε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, ενώ υπογράμμισε: «Έσωσα το Ισραήλ από τον κίνδυνο της πυρηνικής καταστροφής ξεκινώντας έναν κοινό πόλεμο με τις ΗΠΑ, κατά του Ιράν. Αυτός ο ο αγώνας δεν έχει τελειώσει ακόμη».
Ηλεκτρονική Εφημερίδα
