Και ποιος δεν έχει αισθανθεί ζήλεια στη ζωή του; Είναι και αυτή δυστυχώς ή ευτυχώς ένα συναίσθημα, το οποίο αν εξωτερικευτεί πέραν του δέοντος, προκαλεί προβλήματα, αρχικά στον ίδιο μας τον εαυτό και κατ’ επέκταση στους άλλους που την εισπράττουν. Υπάρχουν μερικές στιγμές που ο σαιξπηρικός Οθέλλος βγαίνει από μέσα σου, σε μικρότερο βαθμό βέβαια, αλλά το συναίσθημα παραμένει ίδιο. Στην ομώνυμη τραγωδία ο Οθέλλος αποφασίζει να σκοτώσει τη γυναίκα που αγαπούσε, εξαιτίας των συκοφαντιών που διέρρευσαν από έναν κακόβουλο στρατιώτη, που ήθελε να τον εκδικηθεί επειδή δεν τον προώθησε σε καλύτερη θέση. Έτσι, ο παράφρων Οθέλλος, γεμάτος καχυποψία, αρνείται να πιστέψει τον άνθρωπό του και τον δολοφονεί. Φυσικά δεν άντεξε να ζει μετά από αυτό και οδηγήθηκε στην αυτοχειρία. Το συμπέρασμα είναι άλλο, ότι η ζήλεια μπορεί να θολώσει το νου, να διαφθείρει τη σχέση, να οδηγήσει στην παράνοια και την αυτοκαταστροφή.
Όταν μιλάμε για ζήλεια εννοούμε αρχικά δύο πράγματα: τη ζηλοτυπία και τη ζηλοφθονία, το ίδιο επιβλαβείς, αφού και οι δύο έχουν να κάνουν με την απλή δυσαρέσκεια, που καταλήγει ενίοτε σε παθολογικό μίσος. Όταν κάποιος είναι ζηλότυπος, σημαίνει ότι είναι παθολογικά ανήσυχος για τον/την σύντροφό του. Προσπαθεί να βρίσκει αιτίες από το πουθενά για να στηρίξει τις ανεδαφικές του σκέψεις. Βλέπει ας το πούμε ‘’φαντάσματα’’ και βάζει τον εαυτό του στη διαδικασία της ψυχικής φθοράς. Ένα ζηλότυπο άτομο καταντά όχι μόνο κουραστικό και τοξικό για τη σχέση του, αλλά και οδηγείται βαθμιαία στην κατάθλιψη, ακόμη και στο έγκλημα. Γι’ αυτό και θεωρείται αξιολύπητο, γιατί απ’ ότι φαίνεται ποτέ δε θα βρει την ηρεμία, την ευτυχία και την ψυχική γαλήνη, αν δεν προσπαθήσει να αποβάλλει τα στοιχεία που τον καθιστούν ζηλότυπο. Το να είναι κάποιος μονίμως ενοχλημένος με τον/την σύντροφό του, μόνο ψυχική ισορροπία δε δείχνει, γι’ αυτό και το “πρόβλημά” του αυτό, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα. Είναι μία διαδικασία, στην οποία πρέπει να υποβληθεί ο εαυτός μας, αν θέλουμε να θεραπευτούμε. Συνήθως όταν είμαστε μονίμως καχύποπτοι, γενικεύουμε, κρίνουμε τους πάντες με το ίδιο μέτρο, αρνούμαστε να πιστέψουμε ότι υπάρχουν και πιστοί άνθρωποι, που προσφέρουν πολλά σε μία σχέση. Είναι σημαντικό να αποβάλλουμε κάθε πικρή ανάμνηση και να δίνουμε ευκαιρίες. Φυσικά και θα πρέπει όμως να ασχολούμαστε και με τον εαυτό μας, να τον κάνουμε να διώξει κάθε μορφή κόμπλεξ και ανασφάλειας, που μας στερεί την αυτοπεποίθηση. Εκτός αυτού, θα ήταν καλό να παρατηρούμε και τις δικές μας πράξεις, τα δικά μας χαρακτηριστικά και όχι να στήνουμε στον τοίχο τον άλλο, όποιος και αν είναι αυτός.
Από την άλλη πλευρά έχουμε το ζηλόφθονο, ο οποίος δυσαρεστείται με την ξένη ευτυχία και περιμένει να έρθει η αποτυχία για να χαρεί. Προφανώς και σε αυτήν την περίπτωση, έχουμε κάποια διαταραχή, η οποία φανερώνει αρρωστημένη φαντασία. Η ψυχική γαλήνη αντικαθίσταται από φόβο, άγχος, τρόμο. Τα επιθετικά του ένστικτα οξύνονται και δηλητηριάζουν την ύπαρξή του. Γι’ αυτό και ο Ιάσων Ευαγγέλου συμβουλεύει ‘’ Αρκεστείτε στον εαυτό σας, γιατί να ζηλεύετε κάποιον που πάντα θα ζηλεύει έναν άλλο;’’ Εκτός αυτού, αν παρατηρήσουμε καλύτερα τη ζωή μας σαν θεατές, θα διαπιστώσουμε ότι δεν είναι και τόσο ελλιπής όσο νομίζουμε. Σίγουρα πάντα κάτι θα λείπει, το θέμα είναι να μη συγκρινόμαστε με τους άλλους, γιατί πολύ απλά ο καθένας είναι διαφορετικός από εμάς. Δεν έχει νόημα λοιπόν να προσπαθούμε όλοι να έχουμε ακριβώς τις ίδιες ζωές, τα ίδια αυτοκίνητα, πανομοιότυπες σχέσεις, δουλειές, ασχολίες.
Ως επιστέγασμα της ανάλυσης, προκύπτει ότι κάθε μορφή ζήλειας είναι ανθρώπινη. Ανέκαθεν οι άνθρωποι ζήλευαν. Το θέμα είναι να μην ξεπερνά τα όρια και να μην οδηγεί στην ψύχωση. Η θετική σημασία της ζήλειας είναι η ευγενής άμιλλα και θα πρέπει να επιδιώκεται για να μας κάνει καλύτερους και ικανότερους. Ας μην ξεχνάμε πως πάντα κάποια αρετή θα λείπει, ακόμη και από τον πιο τέλειο άνθρωπο: αυτή που από ζηλοφθονία αναζητάμε και δεν ανακαλύπτουμε.
Από Μιστιλόγλου Σπυριδούλα
Ηλεκτρονική Εφημερίδα
