Εγωισμός

Λένε πως ο κάθε άνθρωπος. είναι για τον άλλο ένας καθρέφτης. Αν δεν τον καθρεφτίζει έτσι ώστε να του αρέσει, τον σπάει. Και εδώ έγκειται το μείζον ζήτημα του εγωισμού, ο οποίος έχει πολλές μορφές κι ενώ μπορεί να μας καταστρέψει, δύναται παράλληλα και να μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε μία δυσκολία, αρκεί μόνο να μη γίνει σε υπέρτατο και αλαζονικό βαθμό. Στο παρόν άρθρο τίθεται το θέμα του  ̎καλού̎ και του ̎κακού̎ εγωισμού, κάτι που λίγο πολύ όλοι έχουμε και εξωτερικεύουμε.

Ο εγωισμός με την αρνητική σημασία του, έχει ποικίλες προεκτάσεις και οδηγεί πολλές φορές τις καταστάσεις σε φαύλο κύκλο. Δυστυχώς, δύο πράγματα δε μπορούμε να δούμε άμεσα εμείς οι άνθρωποι, το πρόσωπο και τον εγωισμό μας. Ωστόσο γίνεται έντονα διακριτός, όχι από τον τρόπο που ανυψώνουμε τον εαυτό μας όπως θα περιμέναμε, αλλά από τον τρόπο που ταπεινώνουμε τους άλλους. Έστω και υποσυνείδητα, οι περισσότεροι από εμάς θέλουμε τον άλλο λίγο διαφορετικό, λίγο πολύ σαν εμάς, και αυτό γίνεται με το πρόσχημα της λογικής και όχι του εγωισμού μας. Είναι πολύ δύσκολο για έναν εγωιστή να φορέσει τα παπούτσια σου, να μπει στη θέση σου, να καταλάβει τον διαφορετικό τρόπο σκέψης σου, την αντίθετη άποψη, για αυτό και η επικοινωνία καθίσταται ιδιαίτερα δύσκολη, όταν και οι δύο συνομιλητές έχουν το ίδιο άκαμπτη στάση. Γι’ αυτό και αγνοούν ότι οι σχέσεις είναι σαν τις προτάσεις στο συντακτικό. Δεν υπάρχει μόνο η τελεία και η παύλα, υπάρχουν και τα κόμματα, αλλά και οι άνω τελείες. Δύο εγωιστές θα αργήσουν να καταλάβουν ότι έφταιξαν, ή ότι συνέβη να κάνουν λάθος. Θεωρούν ότι δε φταίνε πουθενά σχεδόν, γι’ αυτό και καταλήγουν μόνοι. Η μοναξιά όμως δημιουργεί στοχασμό και ο στοχασμός μεταμέλεια, όταν όμως θα είναι ήδη αργά και θα έχουν εκδηλωθεί σκληρές συμπεριφορές. Ο κακός εγωισμός ακόμη υποδηλώνει ένα ειδικό αίσθημα μεταχείρισης. Συχνά, θεωρεί τον εαυτό του ένα άτομο που αξίζει εξ ορισμού καλύτερες και ειδικότερες συμπεριφορές κι έτσι ποτέ δε θα βρεθεί σε κοινό σημείο επαφής με τον άλλο. Ωστόσο, θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι ο κύκλος που επιλέγουμε, θα πρέπει να μας αποδέχεται έτσι όπως είμαστε, δε θα πρέπει να ενοχλείται από τις αρετές μας και αντίστοιχα, είναι καλό να πράττουμε και εμείς αναλόγως. Η επιστήμη όμως ξεχωρίζει αυτήν την αποδοχή με την ανέχεια. Τους ανθρώπους προφανώς και είναι ζωτικής σημασίας να τους δεχόμαστε όπως είναι, δε μπορούμε όμως να τους συναναστρεφόμαστε όπως και να είναι.

Σε αυτό το σημείο έρχεται να δράσει ο ‘’καλός εγωισμός’’, σε περιπτώσεις δηλαδή που πρόσωπα του κύκλου σου επιλέγουν επανειλημμένα να σε πληγώνουν και να μην προσπαθούν να αποκαταστήσουν τη ζημιά που άφησαν, (μπορεί το αίσθημα αυτό να το έχεις προκαλέσει και εσύ σε άλλους ανθρώπους, οπότε κάνε τον απολογισμό σου), τότε που ο καθένας από εμάς οφείλει να σέβεται και να αγαπάει τον εαυτό του, όχι με τρόπο υπερφίαλο και ναρκισσιστικό, αλλά με τρόπο προστατευτικό και τονωτικό. Το υγιές αυτό κομμάτι του εγωισμού, σύμφωνα με ειδικούς, μπορεί να μας στρέψει στην επίγνωση των αναγκών μας, στη θεραπεία από μία επιζήμια συναναστροφή, στην φροντίδα του εαυτού μας, τον οποίο θα πρέπει να προσέχουμε σαν τα μάτια μας. Πρέπει να γνωρίζουμε ότι μπορεί η δυσπιστία μας να προσβάλλει τον άλλο, αλλά η ευπιστία μας προσβάλλει εμάς και τελικώς, το δεύτερο είναι χειρότερο. Όμως, να ξεκαθαρίσουμε ότι μπορεί να είναι καλό να θέτουμε τον εαυτό μας σε προτεραιότητα, όμως αυτή η διαδικασία θα πρέπει να σέβεται και τους άλλους, να μην υπερβαίνει τα όριά τους, να μην αποτελεί κίνδυνο γι’ αυτούς.

Το μυστικό πάντα έγκειται στην ισορροπία και το μέτρο. Καλό θα ήταν να συνδυάζονται όλα, δηλαδή και να συνάπτουμε υγιείς σχέσεις, στις οποίες θα δινόμαστε με όλο μας το είναι, όμως στο πίσω μέρος του μυαλού μας να σκεφτόμαστε ότι αν δεν αγαπήσουμε εμείς τον εαυτό μας, δε θα μας αγαπήσουν και οι άλλοι και πάντα κάτι θα λείπει, ακόμη και από την πιο τέλεια σχέση, φιλική, ερωτική ή και συγγενική.

Από Μιστιλόγλου Σπυριδούλα